Σάββατο, 25 Ιουνίου 2016





Δημήτρης Μπαλτᾶς

Μιχ. Κ. Μακράκης (1923-2016)
In memoriam
         
Πρίν ἀπό λίγες ἑβδομάδες ‘‘ἔφυγε’’ ἀπό τήν ζωή, πλήρης ἡμερῶν, ὁ καθηγητής τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καί συγγραφέας Μιχ. Κ. Μακράκης.
Σ’ αὐτήν τήν in memoriam ἀναφορά μου θά ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων στίς σπουδές καί στό συγγραφικό ἔργο τοῦ Μιχ. Μακράκη.
Ὁ Μ. Μακράκης σπούδασε θεολογία στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καί στό «Ἰνστιτοῦτο Ὀρθόδοξης Θεολογίας τοῦ Ἁγίου Σεργίου» στό Παρίσι, ὅπου ὑπέβαλε διατριβή (Question speciale) στίς 16 Μαρτίου τοῦ 1955 μέ θέμα: «Tolstoi comme philosophe morale».
Ἐν συνεχείᾳ μετέβη γιά σπουδές στό Πανεπιστήμιο τοῦ Μπέρκλεϋ, ὅπου υπέβαλε διατριβή μέ θέμα: «Pure Being in Georges Santayana to the Mystics and to the Indians on Ontological and Epistemological Grounds». Εἶχε προηγηθεῖ, στό ἴδιο πανεπιστήμιο, τό 1962 thesis for the degree of M.A. in Philosophy μέ θέμα: «The Life and the Spirit in Georges Santayana and its Application to the Idea of Christ», ὁποία δημοσιεύθηκε πολύ ἀργότερα στό περιοδικό «Θεολογία» (Ἀθήνα 1980).
Τήν δεκαετία τοῦ 1960 ὁ Μ.Μακράκης δημοσίευσε τό πρῶτο βιβλίο του στά ἑλληνικά: «Σάνγκρι-Λά, ὁ ‘‘Χαμένος Ὁρίζοντας’’ τοῦ Τζέημς Χίλτον» (Χανιά 1965).
Στήν Ἐλλάδα, μετά τήν ἐπιστροφή του ἀπό τήν Ἀμερική, ὁ Μ. Μακράκης δίδαξε φιλοσοφία στό Διδασκαλεῖο Μ.Ε. καί στήν ΑΣΚΕΔ. Σ’ αὐτό τό πλαίσιο ἀνήκουν τά ἔργα «Χριστιανική φιλοσοφία» (Ἀθήνα 1974) καί «Διάγραμμα πολιτικῆς φιλοσοφίας» (Ἀθήνα 1983).
Τήν δεκαετία τοῦ 1970 ὁ Μ. Μακράκης θά ἐκδώσει τόν τόμο «Λευκές χῶρες» (Ἀποστολική Διακονία, Ἀθήνα 1974) στόν ὁποῖο, μέ ἕνα διαφορετικό ὕφος γραφῆς, παρουσιάζει κείμενα πού ἀφοροῦν κυρίως τό ἐκκλησιαστικό κήρυγμα.
Ἡ τρίτη κατά σειρά διατριβή πού ἐκπόνησε ὁ Μιχ. Μακράκης, ὑπεβλήθη στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν μέ θέμα: «Ἡ αἴσθησις τοῦ θανάτου καί ὁ πόθος τῆς λυτρώσεως εἰς τόν Λ.Τολστόη, ἐν ἰδιαιτέρᾳ ἀναφορᾷ πρός τό ἔργον αὐτοῦ ‘‘Ἀνάστασις’’ (Ἀθῆναι 1978).
Ἐξίσου σημαντική ἦταν ἡ διατριβή ἐπί ὑφηγεσίᾳ (ἐπίσης στήν Θεολογική  Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν) τοῦ συγγραφέως πού ἀφοροῦσε τόν Ντοστογιέφσκι: «Ἡ λυτρωτική δύναμη τοῦ πόνου στή ζωή καί τό ἔργο τοῦ Ντοστογιέφσκι» (1984), ἡ ὁποία ἀργότερα ἐπανεκδόθηκε μέ τόν γενικό τίτλο «Ντοστογιέφσκι. Πάθος καί ἐλευθερία (Ἑλληνικά Γράμματα, Ἀθήνα 1994). Στόν μεγάλο Ρῶσσο μυθιστοριογράφο ὁ Μακράκης ἀφιέρωσε καί ἄλλα βιβλία: «Ὁ Ντοστογιέφσκι καί ἡ ἐπανάσταση τῶν νέων» (Imago, Ἀθήνα 1984), «Ὁ σοσιαλισμός τοῦ Ντοστογιέφσκι καί ἡ σοβιετική κριτική στά χρόνια τοῦ Λένιν» (Ἑστία, Ἀθήνα 1984), «Ὁ στάρετς Ζωσιμᾶς στό ἔργο τοῦ Ντοστογιέφσκι Ἀδελφοί Καραμάζοφ» (Ἀστήρ, Ἀθήνα 2002) καί  «Φρόϋντ καί Ντοστογιέφσκι: Ἀπό τόν φόβο στήν ἀγάπη» (Ἁρμός, Ἀθήνα 2004).
Τήν δεκαετία τοῦ 1980 καί μετά τήν ἀναφερθεῖσα ὑφηγεσία του, θά ἐκδώσει τήν πραγματεία «Ἐμμένεια καί ὑπέρβαση στή φιλοσοφία τοῦ Kierkegaard» (Ἵδρυμα Γουλανδρῆ-Χόρν, Ἀθήνα 1983). 
Ἀπό τό 1985 ὁ ἀείμνηστος καθηγητής δίδαξε «Ψυχολογία τῆς Θρησκείας» καί «Φιλοσοφία καί Λογοτεχνία» στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Οἱ πανεπιστημιακές παραδόσεις τοῦ καθηγητῆ Μακράκη εἶχαν ἐκδοθεῖ σέ δύο τόμους μέ ἀντίστοιχους τίτλους: «Εἰσαγωγή στή φιλοσοφία της θρησκείας» (Ἀθήνα) καί «Ἔννοια καί ἱστορία τῆς Φιλοσοφίας τῆς θρησκείας» (Ἀθήνα 1989).
Τήν δεκαετία τοῦ 1990 ἡ συγγραφική παραγωγή τοῦ Μακράκη παραμένει ἐξίσου πλούσια: «Τό πρόβλημα τῆς ἀλήθειας στή φιλοσοφία τῆς θρησκείας» (Ἁρμός, Ἀθήνα 1992), «Ψυχολογία τῆς θρησκείας: Εἰσαγωγή, ἱστορία καί θεματολογία» (Ἁρμός, Ἀθήνα 1993), «Ἱστορία τῆς φιλοσοφίας τῆς θρησκείας. Ἀπό τήν ἀρχαιότητα ὥς τήν ἐποχή μας» (Ἑλληνικά Γράμματα, Ἀθήνα 1994), «Ψυχαναλυτική ἑρμηνεία τῆς θρησκείας (Ἁρμός, Ἀθήνα 1995).  
Τά ἀναφερθέντα βιβλία, ἀλλά καί δεκάδες ἄρθρα, βιβλιοκρισίες, συμμετοχές σέ συλλογικούς τόμους συναπαρτίζουν τήν συνολική προσοφορά τοῦ Μ. Μακράκη στίς ἐπιστημονικές περιοχές μέ τίς ὁποῖες ἀσχολήθηκε.
Ὁ Μ. Μακράκης ὑπῆρξε μία ἰδιαίτερη φυσιογνωμία στά ἑλληνικά γράμματα καί στά πανεπιστημιακά δρώμενα. Ὑπῆρξε ἕνας ἀκούραστος μελετητής, ἀλλά προπάντων μία ἐξαίρετη, ἀνθρώπινη, προσωπικότητα, ἀπό αὐτές τίς προσωπικότητες πού δέν συναντᾶ κανείς συχνά στόν πανεπιστημιακό χῶρο καί τό εὐρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. 
Αἰωνία του ἡ μνήμη!

            (Στέπα τ. 3, 2016, σσ. 362-363) 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου