Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013



Δημήτρης Μπαλτᾶς


Ἀθανασίου Γιέφτιτς, Ἀπό τήν ἐλευθερία στήν ἀγάπη. Οἱ Ὁμιλίες τῆς Ξάνθης, Ἐκδόσεις Δόμος, Ἀθήνα 2012, σελ. 237

Ὁ τόμος αὐτός περιλαμβάνει δέκα Ὁμιλίες τοῦ Ἀθανασίου Γιέφτιτς (ἱερομ., ἐπισκ. πρ. Ἐρζεγοβίνης) πού ἔγιναν ἀπό τό 1980 μέρχι τό 2011 στήν πόλη τῆς Ξάνθης.
Σέ ἕξι ἀπό τίς Ὁμιλίες (τήν 1η, τήν 2η, τήν 3η, τήν 5η, τήν 6η καί τό Ἐπίμετρο) ὁ συγγραφέας προσεγγίζει ζητήματα τῆς ἀνθρωπολογίας τοῦ μεγάλου Ρώσσου μυθιστοριογράφου Φ. Ντοστογιέφσκι. Δύο Ὁμιλίες ἔχουν θεολογικό περιεχόμενο (ἡ 8η «Τό μέγα μυστήριον Χριστός-Ἐκκλησία» καί ἡ 9η «Οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες κατά τόν Γρηγόριο Παλαμᾶ»), ἐνῶ στήν 7η Ὁμιλία ὁ Γιέφτιτς δίδει ἕνα ἱστορικό-θεολογικό χαρακτῆρα («Πλάτων-Πλωτῖνος καί χριστιανική σκέψη»). Στήν 4η Ὁμιλία ὁ σ. ἀναφέρεται στόν οὐμανισμό τοῦ Νικολάου Καβάσιλα πού τόν ἀποκαλεῖ «χριστοκεντρικό» (σ. 96).
Στίς περισσότερες τῶν Ὁμιλιῶν ὀ Γιέφτιτς θίγει τά ζητήματα τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς σχέσεώς του μέ ἄλλα πρόσωπα καί μέ τόν Θεόν (σ. 107), τῆς ἁμαρτίας ὡς ἀστοχίας (σ. 120), ἐνῶ παράλληλα ἐπισημαίνει τήν γνησιότητα τῆς ἀνθρωπιᾶς στόν Ντοστογιέφσκι (σ. 147).
Συζητεῖ ἀναλυτικά ὁ συγγραφέας τήν συνάντηση τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεόν, τοῦ κτιστοῦ μέ τό Ἄκτιστο, ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται μέ τήν κίνηση καί τῶν δύο, «ἐπειδή ὑπάρχει ἐλεύθερη κίνηση ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί ἐλεύθερη κίνηση ἀγάπης τοῦ ἀνθρώπου γιά νά συναντηθοῦν» (σ. 176). Αὐτή ἡ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεόν δημιουργεῖ, κατά τόν Ντοστογιέφσκι, τήν προσωπικότητα καί ὄχι τό περιβάλλον (σ. 229). Κατ’ ἐπέκταση, τίς αἰτίες γιά τό κακό στόν κόσμο καί τήν σχετική εὐθύνη γιά τήν παρουσία του θά πρέπει νά ἀναζητήσει κανείς στόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο καί ὄχι στήν κοινωνία.
Ζωντανός, ἄμεσος, ἀπαλλαγμένος ἀπό σχολαστικισμούς καί ἠθικολογίες, ὀρθόδοξος, ὁ λόγος τοῦ Ἀθανασίου Γιέφτιτς ἀναμετρᾶται μέ ὅλους, ἀπό τόν Πλάτωνα καί τόν Αὐγουστῖνο μέχρι τόν Μάρξ καί τόν Χάϊντεγκερ.
Οἱ παραπομπές, καλῶς ἤ κακῶς, εἶναι ἐλάχιστες. Βεβαίως ἡ προφορικότητα τοῦ λόγου δέν ἀποκλείει ὁρισμένες ἐπαναλήψεις, ὄχι πάντως τόσο ἐνοχλητικές. Ὁ λόγος αὐτός ἀπευθύνεται σ’ ἕνα κοινό μέ προβληματισμούς, πού ἀναζητεῖ ἴσως ἀκόμη τήν ἀλήθεια. 



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου