Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013




Dimitris Baltas

Alexandre Jevakohoff, Les Russes blancs, Éditions Tallandier, Paris 2011, σελ. 605

Alexandre Jevakohoff, ὁ ὁποῖος εἶναι γενικός Ἐπιθεωρητής τῶν Οἰκονομικῶν στήν Γαλλία, εἶναι γνωστός στό ἑλληνικό ἀναγνωστικό κοινό  ἀπό τήν βιογραφία τοῦ Κεμάλ Ἀτατούρκ (ἐκδ. Τραυλός, Ἀθήνα 2002). Τό παρόν βιβλίο εἶναι μία ἐνδιαφέρουσα μελέτη γιά τούς Ρώσσους πού ἀναγκάσθηκαν νά ἐξορισθοῦν ἀπό τήν πατρίδα τους, ἐννοώντας ὄχι μόνον τούς ἀριστοκράτες καί τούς μοναρχικούς ἀλλά ἀκόμη καί τούς σοσιαλεπαναστάστες. Ἀναφέρεται δηλαδή γενικῶς σ’ αὐτούς πού δέν ἦταν μέ τήν πλευρά τῶν «Κόκκινων».  Ἡ ἱστορική ἀφήγηση καλύπτει μέν τό διάστημα τῶν ἐτῶν 1905-1937, ἀλλά δίδει ἰδιαίτερη ἔμφαση στά χρόνια τῆς ἐξουσίας τῶν μπολσεβίκων κατά τήν διάρκεια καί μετά τόν ἐμφύλιο πόλεμο.
Τό πρῶτο μέρος τοῦ βιβλίου ἀναφέρεται στήν φυγή ἀπό τήν πατρίδα (σσ. 13-226) καί τό δεύτερο μέρος στό ἐνδεχόμενο τῆς ἐπιστροφῆς στήν πατρίδα (σσ. 229-369). Ὁπωσδήποτε ἡ πατρίδα δέν θά εἶναι πλέον αὐτή πού ἔχουν ἀφήσει ὅταν ἔφυγαν. Παράλληλα ἔχει παρατηρηθεῖ ὅτι «ἦταν ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατο νά συνενωθοῦν οἱ ἐξόριστοι γύρω ἀπό μία συγκεκριμένη ἱστορική περίοδο, ἀφοῦ ἀνάμεσά τους ὑπῆραχαν φιλομοναρχικοί καί ἀντιμοναρχικοί, σοσιαλιστές καί ἀντισοσιαλιστές» (Οrl. Figes, Ὁ χορός τῆς Νατάσας, μέρος δεύτερο, μετ. Χρ. Οἰκονόμου, Ἐκδόσεις Ἠλέκτρα, Ἀθήνα, 2006, σ. 318). 
Στό τρίτο μέρος ὁ Jevakhoff θέτει τό ζήτημα τῆς προτεραιότητας τῆς ἐπιβίωσης τόσο γιά τόν Ρῶσσο πού ἔφυγε ὅσο καί γιά τόν Ρῶσσο ἔμεινε στήν πατρίδα (σσ. 373-479).
Ἡ βιβλιογραφία πού παρατίθεται (σσ. 567-587) εἶναι ἐξαιρετικῶς χρήσιμη, ἀλλά ὄχι ἐξαντλητική. Δείχνει πάντως ὅτι ὁ σ., ἄν καί ὄχι ἱστορικός, γνωρίζει καλῶς τά πράγματα. 
Γιά τίς ἱστορικο-πολιτικές προσεγγίσεις ὁ σ. ἐπικαλεῖται συχνά τίς ἀπόψεις ἐπιφανῶν μελῶν τῆς Ρωσσικῆς Διανοήσεως τῆς ἐποχῆς πρίν ἀπό τήν Ἐπανάσταση, ἡ ὁποία διέβλεπε τήν πορεία τῶν πραγμάτων, ἤτοι τήν ἄνοδο τῶν μπολσεβίκων καί τήν πτώση τοῦ τσαρισμοῦ (βλ. σχετικῶς σ. 39, σσ. 125-126).
Ἐκτενῶς ἀναφέρεται ὁ Jevakhoff στόν ρόλο τῶν ἐμιγκρέδων οἱ ὁποῖοι σχημάτισαν μία Ρωσσία ἐκτός τῆς Ρωσσίας (πβ. σ. 354κἑξ.). Ἐδῶ ἕνα ἀπό τά ζητήματα πού χρήζουν ἰδιαίτερης προσοχῆς καί περαιτέρω ἐξετάσεως εἶναι ἄν οἱ Ρῶσσοι μοναρχικοί προσήγγισαν τίς ἰδέες τοῦ Χίτλερ (σσ. 295-308).
Ἐνδιαφέρουσα καί χρήσιμη ἡ μελέτη τοῦ Jevakhoff γιά τούς ἀντιθέτους πρός τήν ἐξουσία τῶν μπολσεβίκων Ρώσσους οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπό τήν πατρῶα γῆ. Κρίσιμο λοιπόν καί μέ πολλές καί διαφορετικές ἀπαντήσεις παραμένει τό ἐρώτημα πού διατυπώνει ὁ σ. στό βιβλίο του: «Ποιοί ἐκπροσωποῦν τήν πατρίδα, αὐτοί πού βρίσκονται στήν πατρίδα ἤ οἱ ἐξόριστοι;» (σ. 107).





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου